Across the Universe : A Christmas Comp. #2

Across the Universe - Laibach
Ladies and Gentlemen, we're floating in space!
Πώς ένα τραγούδι μπορεί μες σε τέσσερα λεπτά να σε ταξιδέψει σ' ολάκερο τον κόσμο παραμένει για μένα ένα μυστήριο. Κι ένα μικρό θαύμα. Μα αυτή είναι η μαγεία της μουσικής το δίχως άλλο, κι έτσι εξηγείται γιατί οι μεγάλοι συνθέτες κερδίζουν μια θέση στην καρδιά μας δίχως προσπάθεια. Κάτι που δεν μπορεί να κατορθώσει καμία άλλη μορφή τέχνης.

Πάντως η ουσία του Across the Universe θά 'λεγες ότι, προτού ακόμη γραφτεί το κομμάτι, περιφερόταν κάπου στο στερέωμα. Τι εννοώ; Κάποτε, σε μια συζήτηση που είχα με τον Ντίνο Σαδίκη περί μουσικών ανέμων και υδάτων θυμάμαι πως υποστήριξε ότι καμία ιδέα, καμία μελωδία που ξεχνάς δεν εξαφανίζεται. Πως κάποια στιγμή επανέρχεται, με άλλη μορφή ίσως, μα δεν πάει χαμένη (είναι αισιόδοξη φύση αυτός ο άνθρωπος τελικά). Πρόκειται, θα συμπλήρωνα εδώ, για το ίδιο συναίσθημα, το ίδιο χρώμα που επιμένει. Κάτι ανάλογο δεν παρατηρείται στη γραφή: ό,τι αφήνεις για αργότερα γίνεται καπνός. Όμως στη μουσική αυτό που περιέγραψε ο Ντίνος ενίοτε συμβαίνει. Άρα υπό μία έννοια η έμπνευση (η πνοή) προϋπάρχει. Θα τολμούσα να πω ότι αυτό ισχύει και για τις εικαστικές τέχνες. Αλλά ας μην παρεκκλίνω κι άλλο.

Ε, αυτή λοιπόν την κρυφή ουσία συνέλαβαν -καλύτερα κι από τον Λένον- οι Laibach, αν είναι δυνατόν!

Την εκδοχή τους την είχα ανακαλύψει μαθητής ακόμα, στην Α΄ Λυκείου. Φανταστείτε την έκπληξή μου, μόλις η βελόνα άγγιξε τα αυλάκια του εφτάιντσου κι εγώ περίμενα μια κλασική "φασιστική" διασκευή των Laibach, τύπου Life is Life. Η διαύγεια εκείνων των στιγμών αρνείται να χαθεί μετά από τόσα χρόνια.

Lynch LandlordLet's Lynch the Landlord - L7
Την ίδια εποχή ακούω επίσης τη συλλογή Virus 100, το πιο αγαπημένο μου άλμπουμ-αφιέρωμα, απ' όπου διάλεξα και την άλλη εκτέλεση του Let's Lynch the Landlord. "Το πιο αγαπημένο" βάσει τωρινής κρίσης, γιατί όταν το είχα αποκτήσει κοπανούσα το κεφάλι μου στον τοίχο! Κι όχι επειδή γούσταρα βέβαια: ο μισός τουλάχιστον δίσκος μού φαινόταν για πέταμα. Μα λογικό δεν είναι; Τι είχα προλάβει ν' ακούσω τότε για να εκτιμήσω τις παλαβομάρες του Kramer και τις ακρότητες των Neurosis;

Δεν ξεκινάς με Γκέοργκ Τρακλ και Ντύλαν Τόμας, για να το θέσω διαφορετικά. Κι ο Μπουκόβσκι μια χαρά ποιητής είναι. Κι ίσως να μη χρειάζεται να πας πολύ πιο μακριά, εδώ που τα λέμε.

What a Wonderful World - The Flaming Lips
Καμμένη μπάντα, καμμένη διασκευή. Κι ένα από τα καλύτερα παραδείγματα "οικειοποίησης" τραγουδιού. Αλλά... ποιον πάω να κοροϊδέψω; Οι Flaming Lips ποτέ δε συγκαταλέγονταν ανάμεσα στις πρώτες προτιμήσεις μου, ούτε γνωρίζω το υλικό τους τόσο καλά. Διάλεξα αυτή την εκδοχή στη θέση εκείνης που υπέγραψε ο Κέηβ παρέα με τον Μακ Γκόουαν. Όχι γιατί δεν προτιμώ την τελευταία, μα επειδή δε βρήκα άλλη διασκευή του In the Ghetto που να μ' αρέσει. Κι επειδή του Έλβις... Τέλος πάντων, δεν έχει σημασία.

Γεγονός ωστόσο, ότι το Wonderful World σε τούτη δω την ψυχεδελική πανκ-μπλουζ εκτέλεση μοιάζει να γράφτηκε από τους Flaming Lips. Οι L7 και οι Husker Du είναι οι άλλοι μεγάλοι στυλίστες της συλλογής, που έφεραν το πρωτότυπο στα μέτρα τους.

CrimeMotherless Child - Crime & the City Solution
Επιβιώνει μια φήμη από τα τέλη της δεκαετίας του '70 ότι βασική επιρροή του Κέηβ στο ξεκίνημά του αποτέλεσε ένας ψηλός, μαυροντυμένος τύπος ονόματι Σάιμον Μπόνεϋ, που τραγουδούσε σε μια πρώτο-νιου γουέηβ μπάντα ονόματι Crime & the City Solution. Φυσικά η ιστορία γράφεται από τους νικητές κι όχι από τα motherless children κι έτσι ποτέ δε θα μάθουμε με βεβαιότητα αν ο Σάιμον, τον οποίο πολλοί αντιμετωπίζουν ως φτωχό συγγενή, προηγήθηκε του Νίκολας στα ηρωικά τους χρόνια στη Μελβούρνη. Κι όμως οι Crime & the City Solution δεν ήταν σε καμιά περίπτωση πάρεργο των Birthday Party ή απλοί αντιγραφείς των Bad Seeds.

Η ακρόαση του Motherless Child σήμερα, μέσ' από έναν δαίδαλο αναμνήσεων με οδηγεί στους κήπους της πλατείας Ντε Οριέντε στη Μαδρίτη, μια ηλιόλουστη μέρα του Ιούλη πριν από τρία χρόνια. Κι εκεί, η μυρωδιά μιας λεμονιάς με φέρνει σε κάποιο καλοκαίρι της παιδικής μου ηλικίας, κοντά στη θάλασσα, σ' ένα τοπίο γεμάτο ουρανό.

No More Fire - Jeffrey Lee Pierce
Άλλος ένας εξαιρετικός (και εξαιρετικά) καμμένος καλεσμένος. Κι άλλη μια Β΄εκτέλεση που ασέλγησε επί του πρωτοτύπου. Όμως αυτή ήταν μια από τις προϋποθέσεις της συλλογής -αλλοπρόσαλλες διασκευές/σειρά άλλα αντ' άλλων.

Οπότε ο αγαπημένος μας ντεσπεράντο, για ακόμη μια φορά, δείχνει το δρόμο. Το τραγούδι περιέχεται στο Flamingo, σόλο άλμπουμ του '85, στο εξώφυλλο του οποίου ο Τζέφρυ Λι ποζάρει με μαλλί και γυαλί α λα Motley Crue. Εν τω μεταξύ ο δίσκος κυκλοφόρησε από τη Statik. Ό,τι νά 'ναι.

NickIn the Ghetto - Nick Cave & the Bad Seeds
Ποια είναι αλήθεια η σχέση του Κέηβ με τη μαύρη μουσική; Τα μπλουζ ενδεχομένως. Και ο Έλβις, εφόσον δεχθούμε ότι ο Κεηβ "σίγουρα ήταν ο Έλβις μας", όπως αποφάνθηκε το 2001 έγκριτος μουσικολόγος εκ Σερρών ορμώμενος. Ναι, αλλά ποια ήταν η σχέση του Έλβις με τη μαύρη μουσική;

Θυμήθηκα τώρα ένα παιχνίδι που παίζαμε κάποτε μ' έναν φίλο γύρω από τον όρο "μαύρη μουσική", τον οποίο διάφοροι μας πλασάρουν τελευταία ως και-καλά-καινούρια-καραμέλα:
- Τό 'χω ρίξει στη μαυρίλα, μου έλεγε, όλο Μόταουν και JBs.
- Άσε κι εγώ τα ίδια, απαντούσα, μόνο Swans και Third Eye Foundation.
- Γκράνμαστερ Φλας.
- Godspeed! You Black Emperor.
- Αρίθα!
- Nico!
- Μάιλς Ντέηβις!
- Συντ Μπάρρετ!
- Τζίμι Χέντριξ
- ...Εξπίριενς.
Και ούτω καθ' εξής.

Δεν ξέρω αν έχει "συγγένεια αίματος" ο Κέηβ με τον αφροαμερικάνικο ήχο. Το In the Ghetto το γάμησε τη μάμα πάντως! Μέχρι και MC κάνει προκειμένου να μας πείσει ότι "τό 'χει". Αλλά, ας είναι. Του συγχωρούνται πολλά ακόμη. Εκτός φυσικά απ' το μουστάκι.

Nobody but Me - Naz Nomad & the Nightmares
Πρότζεκτ-φάντασμα των Damned που κυκλοφόρησε ένα μονάχα άλμπουμ, σάουντρακ υποτίθεται του μπι μούβι Give Daddy the Knife, Cindy. Περιέχει τις πιο γουστόζικες διασκευές που ηχογραφήθηκαν κατά τη μεγάλη γκαράζ αναβίωση των έιτις, και πέρα από έξοχη επιλογή τραγουδιών (μια συλλογή Songs Naz Nomad & the Nightmares Taught Us θα σάρωνε), διαθέτει ένα επιπλέον αμφιλεγόμενο αβαντάζ: την ειρωνική ερμηνεία του Ντέιβ Βάνιαν, ο οποίος μοιάζει να κοροϊδεύει τους σίξτις προγόνους μας την ίδια στιγμή που τους θεοποιεί.

As Tears Go By - Marianne Faithful
Η ερμηνεία αυτή έρχεται θά 'λεγες από άλλον αιώνα. Του παρελθόντος βέβαια, κι όχι του μέλλοντος. Βικτωριανή Αγγλία, κι ακόμη πρωτύτερα. Τον καιρό που η παλιοπαρέα της επιχειρούσε να εκφραστεί με μοντέρνο ήχο, μοντέρνο ντύσιμο, μοντέρνα ντραγκς και τρόπο ζωής, η Μάριαν απ' ό,τι φαίνεται τραβούσε αψέντι και την άκουγε με Μπλέηκ και Σέλεϋ. Η αλήθεια είναι πως γενικότερα προτιμώ τη Nico, μα η ανεπιτήδευτη ερμηνεία τής Φέιθφουλ σ' αυτό το τραγούδι μπορεί κάποιες στιγμές να φέρει ένα μικρό βούρκωμα, για όλα όσα χάθηκαν χωρίς εξήγηση καμιά.
ΥΓ. Ναι, αυτή ήταν η πρώτη εκτέλεση, την έκανα την πατάτα, αλλά το κομμάτι τουλάχιστον έχει την υπογραφή των Τζάγκερ/ Ρίτσαρντς/ Όλνταμ.

Husker DuTicket to Ride - Husker Du
Αν υποστηρίξω πως όταν άκουσα την Ανδρομέδα του Θανάση Παπακωνσταντίνου προ δεκαετίας είχα σκεφτεί ότι σήκωνε μια διασκευή α λα Εν Πλω, θα με πιστέψει κανείς; Τι σχέση έχει αυτό με τους Husker Du ρε ηλίθιε, θα μου πεις; Άμεση, καμία, σχετίζεται όμως με το εν εξελίξει μελέτημά μου Υπέρ Παραμορφώσεως. Ας δούμε ένα μικρό απόσπασμα:
"[...] Είναι λοιπόν τραγούδια που χρήζουν προσθήκης όβερντραϊβ. Το I Fought the Law συγκαταλεγόταν ανάμεσά τους και οι Clash διασκευάζοντάς το έθεσαν το πρότυπο. Οι Kennedys εν συνεχεία έχεσαν και το πρότυπο και το πρωτότυπο. Αυτό βέβαια συνέβη εκ προθέσεως, εντούτοις το παράδειγμα διευκρινίζει θαυμάσια τον κανόνα ότι σε κάθε περίπτωση πρέπει να γνωρίζεις πού και πόσο γκάζι να μεταχειριστείς. Το Ziggy Stardust στα χέρια των Bauhaus μετατράπηκε σε ένα από τα πιο επικίνδυνα ροκ άσματα, το New Dawn Fades στην εκτέλεση του Moby αντιθέτως είναι για γέλια και για κλάσματα."

Στο κεφάλαιο που σκοπεύω να αφιερώσω στους Husker θα περιλαμβάνονται σίγουρα και τα εξής: "Βρισκόμαστε στα 1986, οι Μάουλντ, Χαρτ & Νόρτον έχουν τελειοποιήσει το χάρντκορ ποπ ύφος τους και με τη μεταγραφή του Ticket to Ride φέρονται ως οι πρώτοι υπεύθυνοι για τη γέννηση των shoegazers, περισσότερο κι απ' τους JAMC ή τους My Bloody Valentine: εφαρμόζοντας τούτο τον απαράμιλλα παραμορφωμένο ήχο στις αιθέριες μελωδίες των σκαθαροτζούμηδων."

The Beat Goes On - Buddy Rich w/ Cathy Rich
Προτού ακούσω το τραγούδι από Sonny & Cher και προτού ο πρώην Cop Shoot Cop μάς χαρίσει τη δική του βερσιόν, γνώριζα μόνο αυτή τη "μαξιμαλιστική" τζαζ εκτέλεση του Beat Goes On. Κι ένα ηλεκτρονικό ρεμίξ της, γύρω στα τέλη της δεκαετίας του '90. Για το μεν δεύτερο δεν μπήκα ποτέ στον κόπο να μάθω ποιος ήταν υπεύθυνος, αλλά τη διασκευή του Ριτς θέλησα να την εντοπίσω για τη συλλογή. Κι αλήθεια, ήταν το κομμάτι που με παίδεψε πιο πολύ απ' όλα, αφού τραγουδάει η κόρη του η οποία προφανώς δε λέγεται Μπάντυ.

Από το Δια-δίχτυον ως γνωστόν όμως δε διαφεύγει τίποτα κι έτσι η απάντηση βρέθηκε στο youtube, γκαντμπλέσιτ. Η Κάθυ Ριτς λοιπόν, αντίθετα απ' τον πατέρα της, δεν επρόκειτο να κάνει καριέρα στη συνέχεια κι έτσι -λες και το ήξερε, στα δώδεκά της!- φρόντισε να επιστρατεύσει όση τσαχπινιά διέθετε για τα πέντε λεπτά αιωνιότητας που της αναλογούσαν.

Καλή χρονιά σε όλους!