Μίκης Θεοδωράκης

Τα 30 καλύτερα τραγούδια

Μίκης ΘεοδωράκηςΑνακάλυψα πόσο καλός ήταν ο Μίκης Θεοδωράκης χάρη σ'ένα γκρουπ από το Los Angeles, τους Savage Republic που διασκεύασαν το "Antonis" και το "Pios den mila yia ti lambri". Επειδή ποτέ δε συγχώρησα τον εαυτό μου γι' αυτό, ερεύνησα, γνώρισα, ζύγισα, ταξινόμησα και αποφάσισα να φανώ χρήσιμος. Και κατέχοντας πια και τις δύο πλευρές, επιλέγω και προτείνω προς διασκευή το ιδανικό για το στιλ τους κομμάτι στα παρακάτω διεθνή ονόματα.

1. Αν θυμηθείς τ' όνειρό μου - Μαίρη Λίντα
Δυο τετράστιχα, εξήντα λέξεις όλες κι όλες, η μελωδία φοβερή, η Λίντα κελαηδάει, ρίχνει και κάτι κορώνες για να πικάρει την Κάλλας αλλά αυτό που εντυπωσιάζει πραγματικά είναι τα αφιονισμένα βιολιά που κάνουν το τραγούδι μοναδικό. Τέτοια υπόκρουση ούτε ο Βάγκνερ θα έβαζε (για τον Πουτσίνι δεν ξέρω). Λαϊκό τραγούδι ή όπερα; Ο τύπος είναι τρελός. Ιδιοφυής. Θα μπορούσε να το διασκευάσει ο John Zorn με την Diamanda Galas στο μικρόφωνο. Βιολιστή ας πάρει τον Graham Smith των Van Der Graaf.

2. Άσμα ασμάτων - Μαρία Φαραντούρη
Απ'τα πιο τρυφερά του κι ας αναφέρονται μέσα τα βάρβαρα και κακόηχα ονόματα των Άουσβιτς, Νταχάου, Μαουτχάουζεν και Μπέλσεν, με μια εισαγωγή βάλσαμο και μια μελαγχολία που σου κομματιάζει την καρδιά. Ο ήρωας ψάχνει την κοπέλα του στους παραπάνω τόπους και η οποία καταλαβαίνετε τι κατάληξη είχε. Η Joan Baez τραγουδάει ακόμα ή βγήκε στη σύνταξη;

3. Όμορφη πόλη - Μίκης Θεοδωράκης
"Όμορφη πόλη, φωνές, μουσικές... Θα γίνεις δικιά μου πριν έρθει η νύχτα.." Ποιος θα το πει χωρίς αλαζονεία, ποιος θα μεταφέρει την αίσθηση της γλυκιάς αναμονής που τα κάνει όλα να φαίνονται όμορφα; Τους φοβάμαι τους ροκάδες γι'αυτό θα διαλέξω ένα δικό μας, τον Βήτα, μπας και ξεκολλήσει κι απ'το αντίπαλο δέος.

4. Του μικρού βοριά - Ντόρα Γιαννακοπούλου
O καλός της μέσα πεθαίνει κι η Ντόρα ζήτησε απ'το μικρό βοριά να μη χτυπάει τις πόρτες. Ματαιότης ματαιοτήτων. Πάνε οι όρκοι οι παντοτινοί. Πολύ γκόθικ στίχοι απ'τον Ελύτη αλλά θα το προτείνω στην Madeleine Peyroux γιατί προσφέρεται και για jazzy διασκευή. Η οποία έχει διασκευάσει τον Υδραίο Leonard, δε νομίζω να έχει αντίρρηση να δοκιμάσει κι ένα Χιώτη.

5. Μύρισε το σφαγείο μας θυμάρι - Μίκης - Μαρία Φαραντούρη
Τo καλύτερο απ'τα τραγούδια του αγώνα, αυτό που μιλάει για τα βασανιστήρια και τη συνεννόηση του Μίκη με τον Ανδρέα Λεντάκη με χτυπήματα στον τοίχο. "Χτυπούν το βράδυ στην ταράτσα τον Ανδρέα, μετρώ τους χτύπους το αίμα μετρώ, πίσω απ'τον τοίχο πάλι θα'μαστε παρέα, τακ τακ εσύ, τακ τακ εγώ". Κάποιος που γεννήθηκε μετά το 80 δεν μπορεί να διανοηθεί πως πριν από μερικές δεκαετίες Έλληνες βασάνιζαν μέχρι θανάτου Έλληνες επειδή πίστευαν σε κάτι άλλο. Ο Manu Chao και η Amparo Sanchez των Amparanoia δεν πιστεύω να έχουν αντίρρηση να το εντάξουν στο ρεπερτόριό τους.

6. Ανοίγω το στόμα μου - Μίκης Θεοδωράκης
Απ'τα μελωδικά κι αυτό αλλά είναι τόσο χαρακτηριστικό το στιλ του που δεν έχεις αμφιβολία πως είναι δικό του ακόμα κι αν τον έχεις συνδέσει μόνο με τα γρήγορα και τα επικά του. Ο Tom Waits ν'ανοίξει το στόμα του.

7. Αντώνης - Μαρία Φαραντούρη
Vocal version που λέμε κι εμείς οι ξενομανείς. Απ'το Mauthausen κι αυτό όπως και το "Άσμα ασμάτων". Εμβατηριακός ρυθμός, κρουστά, το γνωστό "κυκλωτικό" ριφ, άγρια πιάνα, συνοδευτική χορωδία και η αγαπημένη τραγουδίστρια του συνθέτη να βάζει το ανεξίτηλο χρώμα της. Το έχουν πει οι Savage Republic (οι πλήρεις, όχι οι πρόσφατοι αποδεκατισμένοι), το κρατάμε μ'αυτούς.

8. Άρνηση (στο περιγιάλι το κρυφό) - Γρηγόρης Μπιθικώτσης
Υποδεχόμαστε το Νομπελίστα Σεφέρη (ο Μίκης έχει πάρει μόνο βραβείο Λένιν ή κι άλλα που μου ξέφυγαν;) και τον σερ Γρηγόρη (μην περιμένετε πάντως να το δώσω στον σερ McCartney) που δεν πήρε την ανάσα που απαιτούσε η άνω τελεία πριν τη λέξη "λάθος" και άλλαξε το νόημα:
Με τι καρδιά, με τι πνοή,
τι πόθους και τι πάθος,
πήραμε τη ζωή μας· λάθος!
κι αλλάξαμε ζωή.
O Van Morrison μπορεί να το λέει ανάμεσα στο "Streets of Arklow" και "Madame George".

9. Ζορμπάς
O Jacques Rogue αυτό είχε κατά νου όταν είπε πως οι Έλληνες ξεκινούν αργά σαν το συρτάκι και στο τέλος καλπάζουν. Να το εμπιστευθούμε στους Rogue Wave; Μπάαα, κάποιους που είναι καλοί στα ινστρουμένταλ. A Silver Mt. Zion ας πούμε... Σε περίπτωση κολλήματος προτείνεται στους Agent Orange.

10. Της δικαιοσύνης ήλιε νοητέ - Γρηγόρης Μπιθικώτσης
Κι άλλος νομπελούγκεν, ο Οδυσσέας Αλεπουδέλης που το έκανε Ελύτης, όχι σαν τον άλλο που κράτησε το Γκάτσος. Είχε συμφωνήσει λέει ο συνθέτης με τον Λαμπρόπουλο να του βγάζει κι ένα δίσκο απ'τους συμφωνικούς για κάθε τρεις λαϊκούς δίσκους που του παρέδιδε. Αναρωτιέμαι, το "Άξιον εστί" σε ποια κατηγορία το ταξινόμησαν; Οι του Διφώνου πριν μερικά χρόνια το είχαν ψηφίσει καλύτερο ελληνικό άλμπουμ ever. Χρειάζομαι μια φωνάρα και τη βρήκα. Scott τον λένε και είναι περιπατητής.

11. Ένα το χελιδόνι - Γρηγόρης Μπιθικώτσης
Do I hear 21, 21? Όχι στο 11 είμαστε ακόμα. Άκουσα τον Μούτση να χαρακτηρίζει τον Μπιθικώτση ως ΤΗΝ ελληνική φωνή ενώ για τον Καζαντζίδη είπε πως του θυμίζει Λίβανο και Αίγυπτο. Σίγουρα θα συμφωνεί κι ο συνθέτης μας που χρησιμοποίησε πολύ τον πρώτο και ελάχιστα το δεύτερο. Διαβάζω στη Wiki πως "Άξιον Εστί" είναι μια εικόνα της Παναγίας στο Όρος και πως "αντίγραφά της έχουν δοθεί στον Πρίγκιπα Κάρολο της Αγγλίας, στον Πρόεδρο της Ρωσίας και στη Βασίλισσα της Ισπανίας". Σε όλους τους ...άξιους δηλαδή...

12. Χάθηκα - Μίκης Θεοδωράκης
Ούτε Χαρούλα, ούτε Βασίλης. Προτιμάμε το δημιουργό κι ας μην έχει ΤΙΣ δυνατότητες η φωνή του. Το πόσο καλό τραγούδι είναι το δείχνει η θέση που το τοποθετώ. Σας θυμίζω τα τελευταία λόγια πριν το προτείνω στον Robert Wyatt: "Γιατ' ήμουν πάντα μόνος και θα 'μαι πάντα μόνος".

13. Μέρα Μαγιού μου μίσεψες - Γρηγόρης Μπιθικώτσης
Ο David Eugene Edwards είναι ικανός να μεταδώσει τον πόνο της κακομοίρας που θρηνεί το γιο της και να βγάλει τις ανηφόρες της μελωδίας. Αντί για μπουζούκι ας κελαηδήσει το μπάντζο.

14. Το τρένο φεύγει στις οκτώ - Μανώλης Μητσιάς
Το είπαν οι Walkabouts οι οποίοι άκουσαν μια instrumental version και αυτήν αντέγραψαν. Καλά, τόσα κονέ έχουν στη χώρα μας, δεν μπορούσαν να το ψάξουν λίγο καλύτερα; Ας το πάρει ο Ορινόκο.

15. Δραπετσώνα - Γρηγόρης Μπιθικώτσης
Σίγουρα είναι αυθαίρετο το σπιτάκι που περιγράφει ο Λειβαδίτης, χτισμένο με αίμα από φτωχούς αλλά περήφανους. Να μας το εκτελέσουν οι φιλέλληνες Scorp... όχι, όχι. Θα καλέσουμε στη σκηνή έναν πανάξιο εκπρόσωπο της αφρικανικής μουσικής, που ξέρει τι θα πει φτώχεια και στέγη που στάζει. Τον Baaba Maal. Μπορεί να τον συνοδέψει κι ο Mansour Seck αν το επιθυμεί.

16. Γωνιά-γωνιά - Γρηγόρης Μπιθικώτσης
Θα συμφωνήσω με τον Μούτση. Αξιοπρέπεια είναι η γεύση που σου μένει παρά τον καημό, το χιονιά, το όνειρο που χάνεται. Ούτε σινανάι γιαβρούμ, ούτε μοιρολόγια, ούτε αμανέδες, ούτε ελληνική μουσική με αράβικη συνταγή. Μήπως ο Eric Burdon που μας αγαπάει μας κάνει την τιμή;

17. Ένα δειλινό - Γρηγόρης Μπιθικώτσης
Θανατερό ζεϊμπέκικο. Το μόνο που λείπει είναι οι κιθάρες των Ex. Γκαν, γκα γκαν, γκα γκα γκα γκα γκαν.

18. Το γελαστό παιδί - Μαρία Φαραντούρη
Είχα ακούσει τον Μουζάκη των κλωστών Πεταλούδα που έλεγε πως μετά τον εμφύλιο αγόραζε χρόνο στο ραδιόφωνο και διαφήμιζε τα προϊόντα του προσφέροντας χιουμοριστικές εκπομπές γιατί ο κόσμος τις είχε μεγάλη ανάγκη. Πράγμα που πρέπει να συνειδητοποίησε κι ο Μίκης γιατί ενώ οι στίχοι συχνά είναι στενάχωροι η μουσική του είναι ζωντανή και ευχάριστη, ιδανική για σάουντρακ εκδρομής. Να βάλει την ποπ μάσκα του και να πλησιάσει ο Marc ο Almond.

19. Οι μοιραίοι - Γρηγόρης Μπιθικώτσης
"Μες την υπόγεια την ταβέρνα.. όλη η παρέα πίναμ' εψές" και έχεις την αίσθηση πως η μουσική βγαίνει από υπόγειο κουτούκι, γεμάτο άνδρες άνεργους που έλεγε και μια άλλη σπουδαία και μυρίζει κλεισούρα. Ο Nick Cave κάποτε θα σκότωνε για να το πει (εδώ είπε το ξενέρωτο "Rye whiskey"). Και ο τίτλος του ταιριάζει γάντι. Homme fatale.

20. Βρέχει στη φτωχογειτονιά - Γρηγόρης Μπιθικώτσης
Άραγε υπάρχει κάποιος που δεν το έχει ακούσει έστω και μια φορά στην ταβέρνα, στο ταξί, στην τηλεόραση, στο πανηγύρι, στο σπίτι του μπατζανάκη του... Η Patti Smith να το συμπεριλάβει στον επόμενο δίσκο διασκευών.

21. Αγάπη μου - Μελίνα Μερκούρη
Απ'το soundtrack της Φαίδρας του Jules Dassin με την Μερκούρη και τον Antony Perkins. Ας κερδίσει ο συνειρμός: Καλείται ο Antony "I am a bird now" Hegarty να τραγουδήσει το "Θα σ'αγαπώ, θα ζω μες το τραγούδι, θα μ'αγαπάς θα ζεις με τα πουλιά".

22. Απρίλης - Γρηγόρης Μπιθικώτσης
Λατέρνα, φτώχεια και φιλότιμο. Μια εποχή που καταδικάστηκε να ζει για πάντα στις ταινίες και τα τραγούδια σαν αυτό. Χαρούμενο, ανέμελο, ερωτευμένο, άντε να βρεις κάποιον από τους μίζερους του κύκλου μας να το τραγουδήσει. Θα καταφύγουμε στη λύση Chumbawamba.

23. Καημός - Γρηγόρης Μπιθικώτσης
Calexico. Αφού διασκεύασαν το "Guns of Brixton" μπορούν να πουν οτιδήποτε. Σώπα όπου να'ναι θα σημάνουν οι τρομπέτες.

24. Σε πότισα ροδόσταμο - Μαίρη Λίντα
"Στον άλλο κόσμο που θα πας κοίτα μη γίνεις σύννεφο κι άστρο πικρό της χαραυγής και σε γνωρίσει η μάνα σου που καρτερεί στην πόρτα". Καλός ο Γκάτσος αλλά επηρεασμένος πολύ απ'το... darkwave! H Cesaria θα βγάλει εις πέρας τα μέρη της Μαίρης;

25. Θα σημάνουν οι καμπάνες - Γρηγόρης Μπιθικώτσης
Είμαστε ακόμα στο 25 και έχω μια ατέλειωτη λίστα με μουσικούς ογκόλιθους που χρειάζομαι δεκάδες και δεκάδες για να τους χωρέσω. Ο άνθρωπος ανήκει στον παγκόσμιο αφρό της μουσικής και συ ασχετούλη λατρεύεις τους διάφορους ασήμαντους (δεν αναφέρω ονόματα γιατί είμαι σίγουρος πως θα ξεχάσω χιλιάδες). Αφού οι Savage Republic δε δικαιούνται να πουν άλλο και οι Scenic ναρκώθηκαν απ'τον ήλιο της Αριζόνα, καλούμε στην παρέα μας τους New Model Army.

26. Ποιος τη ζωή μου - Μαρία Φαραντούρη
"Για κάποιον μες στον κόσμο είν' αργά". Επτά λέξεις (του Ελευθερίου είναι) και ο τρόπος που τραγουδιούνται κάνουν αξέχαστο το κομμάτι. Θα οργανώσω τρίο για τη διασκευή του (αν και ανήκουν σε διαφορετικές εταιρίες!): Tracy Chapman, Sinead O'Connor, Ani Difranco.

27. Στρώσε το στρώμα σου για δυο - Νίκος Κούρκουλος - Βαγγέλης Σειληνός
Αυτό πρέπει να είναι το πρώτο τραγούδι του συνθέτη που άκουσα. Την άλλη μέρα έκλεψα τη σύνταξη του παππού μου και πήγα στο Virgin Megastore του χωριού και αγόρασα το maxi-single που είχε στην πίσω πλευρά άλλα δυο τραγούδια απ'τη "Γειτονιά των αγγέλων". Το αγάπησε ο θείος μου και μ'αυτό έκανε καντάδα στην υποψήφια θεία μου. Όταν πήρα μπουζούκι ήταν το πρώτο τραγούδι που έμαθα. Στην κομπανία που έφτιαξα με τον Αγάθωνα το παίζαμε κάθε βράδυ. Θέλω όμως τώρα να το ακούσω απ'τους Huun-Huur-Tu.

28. Κράτησα τη ζωή μου - Γρηγόρης Μπιθικώτσης
Κι άλλος Σεφέρης στην επιφάνεια. Έντονο βυζαντινό στοιχείο στη μελωδία της φωνής. Κι αφού ο αριστερός ψάλτης της δεξιάς ετοιμάζεται πυρετωδώς για τις εκλογές, θα καταφύγουμε σε μια γυναικεία φωνή. Lisa Gerrard.

29. Το παλικάρι έχει καημό - Μανώλης Μητσιάς
Ο Χατζιδάκις θα μπορούσε να τον πειράξει λέγοντας ότι τέτοια τραγούδια που μοιάζουν έχει γράψει πολλά, ότι φτιάχνει σχεδόν επίπεδες μελωδίες με τρεις νότες, με υποτυπώδεις ενορχηστρώσεις κ.λπ. αλλά έτσι είναι συνήθως ο Μίκης. Άμεσος, αυθόρμητος, σαρωτικός, ταύρος σε υαλοπωλείο. Rancid να ανάψουν τα αίματα. Της αγάπης αίματα με πορφύρωσαν...

30. Οι χαρταετοί
Instrumental γεμάτο εικόνες από Αιγαίο, γλάρους, βαπόρια που αφήνουν την αφρισμένη ουρά τους στο κύμα, νησιά με άσπρα σπιτάκια, τούρκικα F16. Ιδανικό για τους ανάλαφρους Pink Martini. Τον Ζαμπέτα όμως ποιος θα τον αντικαταστήσει;

Αυτά προς το παρόν. Θα σας ενημερώσω μόλις τελειώσουν οι ηχογραφήσεις.