School of… university rock: μουσικοί διδάκτορες (και μη)

Ομολογουμένως, το πρώτο που σκέφτεται κάποιος όταν βλέπει έναν ρόκερ δεν είναι το ακαδημαϊκό του στάτους. Αυτό όμως δε σημαίνει καθόλου ότι δεν έχει ενδιαφέρον να ψάξει ποιοι ανήκουν στη μειοψηφία που γοητεύτηκαν από τα φοιτητικά έδρανα. Μάλιστα, ξετυλίγοντας αυτό το εκπαιδευτικό κουβάρι, πολύ σύντομα θα διαπιστώσει πως ο αριθμός των εμπλεκομένων είναι εκθετικά μεγαλύτερος από εκείνον που είχε εικάσει. Προσέξτε όμως: πράγματι υπήρξαν πολλοί που ξεκίνησαν τις παρακολουθήσεις, όχι όμως τόσοι όσοι πήραν τελικά πτυχίο και σαφώς λιγότεροι εκείνοι που απέκτησαν μεταπτυχιακό τίτλο ή εκπόνησαν και υποστήριξαν επιτυχημένα τη διδακτορική τους διατριβή.  

Συνακόλουθα, ο φιλόδοξος ερευνητής που θέλει κατά το δυνατό να καταγράψει ένα αντιπροσωπευτικό μέρος της παραπάνω μειοψηφίας, πρέπει να αποφύγει δύο σκοπέλους. Ο ένας αφορά την εστίαση του υπό έρευνα «χαοτικού» θέματος και ο άλλος την αποφυγή της μονοτονίας στον τρόπο παρουσίασής του. Ως ένας τέτοιος φιλόδοξος σκαπανέας που κινείται στο συγκεκριμένο πλαίσιο, επέλεξα να επικεντρωθώ -κατά κανόνα- στους κατόχους διδακτορικών τίτλων, περιορίζοντας στο απολύτως ελάχιστο δυνατό τις πλείστες αναφορές σε ενδιαφέρουσες περιπτώσεις μουσικών που ολοκλήρωσαν την ακαδημαϊκή τους παιδεία στο πρώτο πτυχίο ή παραιτήθηκαν από τις σπουδές τους πριν καν το αποκτήσουν. Εντρυφώντας στις ακαδημαϊκές ατραπούς των μουσικών, καταρχάς διαπίστωσα μια σχετική ισορροπία μεταξύ αυτών που απέκτησαν τους τίτλους τους πριν ασχοληθούν επαγγελματικά με τη μουσική και εκείνων που το πραγματοποίησαν όταν η ενασχόλησή τους βρισκόταν σε φθίνουσα πορεία ή είχε ολοκληρωθεί, ενώ σημαντικά λιγότεροι σε αριθμό είναι όσοι κατάφεραν να ακολουθήσουν βίους παράλληλους.

Για λόγους μουσικής βιοποικιλότητας έκρινα ορθότερο να μην τους «κατατάξω» βάσει του αντικειμένου των σπουδών τους, αλλά βάσει των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων που αποφοίτησαν, δίνοντας έμφαση σε εκείνα που έχουν καταταγεί στις υψηλότερες θέσεις της σχετικής αξιολόγησης. Και, έτσι για το γλέντι, που έλεγε και ένας μερακλής φίλος, επέλεξα ως επίλογο να αναφέρω τη συνομοταξία των νομικών, που συναντάται συχνά στο μουσικό οικοσύστημα. Και κάτι τελευταίο: ανέφερα ελάχιστα διδακτορικά που σχετίζονται με μουσικές σπουδές, όχι επειδή τα θεωρώ κατώτερα, αλλά διότι στερούνται από το στοιχείο της θεματολογικής έκπληξης, που εν προκειμένω συμβάλει τα μέγιστα στην αποφυγή του δεύτερου σκοπέλου.

Τα πανεπιστήμια της California

Αναμφισβήτητα, τα επιστημονικά σκήπτρα των μουσικών πανεπιστημίων ανήκουν στην California. Μια πιθανή -αλλά όχι ιδιαίτερα πειστική- εξήγηση θα μπορούσε να αποτελεί το ότι βρίσκονται επάνω ή κοντά στην ακτογραμμή της ψυχεδελομάνας Δυτικής Ακτής. Όπως και να ‘χει, στο αυξημένου κύρους University of California, Berkeley απέκτησε τον τίτλο του διδάκτορα στη Φιλοσοφία ο Drew Daniel, έχοντας προηγουμένως αποφοιτήσει από τις σπουδές του πάνω στην Αγγλική Λογοτεχνία από το University of Oxford. Μάλιστα, ενώ ήδη εργάζεται ως αναπληρωτής καθηγητής στο Johns Hopkins University, δεν παραλείπει να ασχολείται με την ηλεκτρονική μουσική αφενός ως συγγραφέας βιβλίου για τους Throbbing Gristle και αφετέρου ως μέλος του πειραματικού ηλεκτρονικού ντουέτου των Matmos, που έγιναν γνωστοί κυρίως λόγω των συμμετοχών τους στα άλμπουμ “Vespertine” και “Medúlla” της Björk. Ακριβώς αυτόν τον διδακτορικό τίτλο έχει αποκτήσει στο ίδιο πανεπιστήμιο και ο πολυτάλαντος πιανίστας και καθηγητής στο Harvard University Vijay Iyer, με τη διατριβή του να αφορά την κατανόηση του τρόπου και τις ψυχολογικές διαδρομές, μέσα από τις οποίες η μουσική μπορεί να επηρεάσει τον εγκέφαλο και τον τρόπο κατανόησης του κόσμου.

Στο University of California, Los Angeles (UCLA) ο κιθαρίστας Jeff Schroeder κατόρθωσε να παίζει ταυτόχρονα στους Smashing Pumpkins και να συγγράφει το διδακτορικό του στην Συγκριτική Λογοτεχνία, ενώ ο “pretty fly for a white guy” από το University of Southern California (USC) ορμώμενος Dexter Holland διέκοψε τη συστηματική του μελέτη για τα τσακίρικα μάτια των The Offspring, αλλά επανέκαμψε ως αετός το 2013 για να ολοκληρώσει τέσσερα χρόνια αργότερα το PhD του στη Μοριακή Βιολογία με εστίαση στον HIV-1. Ο James Williamson δεν παρέδωσε μόνο μαθήματα κιθάρας με τους The Stooges, αρχής γενομένης από το “Raw Power”, αλλά πήρε πτυχίο Ηλεκτρολόγου - Μηχανολόγου από το California State Polytechnic University, Pomona, δούλεψε για τριάντα χρόνια στη Silicon Valley και κατόπιν έγινε αντιπρόεδρος στη Sony. Ο χαλαρός και χαρούμενος Bobby McFerrin δεν κατάφερε να ολοκληρώσει μεν το μεταπτυχιακό του στο California State University, Sacramento, αλλά αναγορεύτηκε επίτιμος διδάκτορας από το Berklee College of Music το 2003.

Ο Milo Aukerman δεν ήταν παρών στο ξεκίνημα των Descendents το 1977, αλλά αμέσως μετά το πρώτο τους single έγινε ο τραγουδιστής τους. Το πρώτο μεγάλης διάρκειας άλμπουμ τους είχε το σχεδόν εύγλωττο τίτλο “Milo Goes to College” (1982), αφού το ακριβέστερο “Milo Goes to University of California, San Diego” δεν ακουγόταν τόσο ελκυστικό. Κι αφού πήγε, άρχισε τις σπουδές του και κατέληξε να κάνει διδακτορικό στη Βιολογία, αλλά και μετα-διδακτορικό στη Μοριακή Βιολογία στο University of Wisconsin, Madison και στο University of Pennsylvania, ενώ εσχάτως εργάζεται ως ερευνητής στο DuPont Experimental Station στο Delawere. Επίσης, το 2019 ίδρυσε το κουιντέτο The PhDs, το οποίο αποτελείται από punk rockers που κατέχουν τέτοιο τίτλο, συμπεριλαμβανομένων των Dexter Holland και Greg Graffin.

Τα διαχρονικά βρετανικά σημεία αναφοράς

Ο Paul Janz, καθηγητής στα Trinity Western University, Langley και King’s College London, υπήρξε πρώην τραγουδιστής και ιδρυτικό μέλος των Γερμανο-Καναδών rockers Deliverance, των οποίων η μόνη σχέση με τους συνονόματους Αμερικανούς μεταλάδες ήταν ότι ανήκαν στον ευρύτερο χώρο της christian music. Συναφές με τον χώρο αυτόν ήταν και το διδακτορικό που απέκτησε στη Συστηματική Θεολογία στο University of Cambridge. Αντίθετα ο Brian Briggs, κιθαρίστας και τραγουδιστής της folk μπάντας Stornoway επέλεξε να σπουδάσει κοντά στο σπίτι του, παίρνοντας διδακτορικό από το University of Oxford στην Ορνιθολογία με ειδικότερο θέμα τη συμπεριφορά που υπό προϋποθέσεις επιδεικνύουν οι πάπιες.

Η μεγάλη του Harvard σχολή

Το πανεπιστήμιο των Αμερικανών προέδρων έχει να επιδείξει περήφανα και μουσικούς ανάμεσα στους αποφοίτους του. Η Jackie Fox, την οποία θα συναντήσουμε και στους Rockers in Law, αποπροσανατολίστηκε από τον Kim Fowley σχετικά με το ρόλο της στις The Runaways, αλλά δεν υπέκυψε στα καπρίτσια του πρώτου, τα βρόντηξε και κάθισε στα έδρανα της νομικής μαζί με τον Barack Obama, ακολουθώντας επιτυχημένη επαγγελματική καριέρα. O Rivers Cuomo ξεκίνησε τις παρακολουθήσεις του στο Harvard University το 1995, αλλά λόγω της επιτυχίας που γνώρισαν οι Weezer τα παράτησε ένα χρόνο αργότερα μετά την κυκλοφορία του “Pinkerton”, για να επανέλθει το 2006, να ενταχθεί στην κλειστή για κάθε κοινό θνητό αδελφότητα Phi Beta Kappa και να πάρει το πτυχίο του στις Καλές Τέχνες. Ο Tom Morello αποφοίτησε από τη σχολή Πολιτικών Επιστημών το 1986 και μάλιστα με αριστείο, για να φτιάξει τους Rage Against the Machine πέντε χρόνια αργότερα, συνταιριάζοντας τις γνώσεις και τα ταλέντα του για την πολυπόθητη κοινωνική δικαιοσύνη.

Τα λίκνα της επιστήμης

Το λες άνετα και «Κάτι Παραπάνω από Συναίσθημα» το ότι ο Tom Scholz δούλευε στην Polaroid ενώ ήταν μεταπτυχιακός φοιτητής στο Massachusetts Institute of Technology (MIT). Όταν αποφοίτησε υλοποίησε το πρώτο του έργο στο ξεκίνημα της δεκαετίας του ‘70, που ήταν η κατασκευή ενός πλήρως εξοπλισμένου στούντιο στο υπόγειο του σπιτιού του. Κι αφού πλέον απέκτησε την υποδομή, έφτιαξε τους Boston, κι από τότε είπε στον εαυτό του “Don’t Look Back” και σίγουρα δεν το μετάνιωσε. Η πολυπράγμων Jessica Rylan, που κατάγεται κι αυτή από τη Βοστώνη, εξακολουθεί να ερευνά τις DIY experimental electronic ανησυχίες της στα κενά των μακροχρόνιων σπουδών της, που -μέχρι στιγμής- έχουν ως κορύφωση το διδακτορικό τίτλο που ως Ηλεκτρολόγος απέκτησε στο Stanford University. Ο Alan Cooper μπορεί να έγινε διάσημος ως τραγουδιστής της rock and roll και doo-wop μπάντας των Sha Na Na, οι οποίοι έπαιξαν το τραγούδι “At the Hop” στο Woodstock Music and Art Fair Festival και είχαν τη βοήθεια του Jimi Hendrix, αλλά σύντομα τα παράτησε για να ακολουθήσει ακαδημαϊκή καριέρα, να γίνει αρχικά διδάκτορας Θεολογίας στο Yale University και ακολούθως καθηγητής σε διάφορα πανεπιστήμια.

Ο punk rocker Greg Graffin εκτόνωνε την ενέργειά του με τους Bad Religion, για να αφοσιώνεται αποτελεσματικότερα στην ακαδημαϊκή του πορεία. Ξεκίνησε κι αυτός από τα πανεπιστήμια της California, αποκτώντας πτυχίο στην Ανθρωπολογία και τη Γεωλογία από το University of California, Irvine, να συνεχίσει με μεταπτυχιακό στο University of California, Los Angeles στη Γεωλογία και στη συνέχεια να εργαστεί ως λέκτορας σε αυτό το πανεπιστήμιο, όπως και στο Cornell University, όπου ανακηρύχθηκε διδάκτορας στη Ζωολογία. Στο Imperial College London ο Brian May απέκτησε το 2007 PhD στην Αστροφυσική, για να γίνει Πρύτανης του Liverpool John Moores University από το 2008 έως το 2013 και να δουλέψει στη NASA στην αποστολή New Horizons Pluto. Μη νομίζετε όμως ότι η πορεία αυτή ήταν… ουρανοκατέβατη, αφού ήδη από το 1970 μελετούσε συστηματικά κατά τις προπτυχικές σπουδές του το ανακλώμενο στη διαπλανητική σκόνη φως και την ταχύτητα της σκόνης στο ηλιακό μας σύστημα, μέχρι το 1974 που οι Queen άρχισαν να γνωρίζουν μεγάλη επιτυχία, θεωρώντας πάντως ότι ήταν καλύτερος στη μουσική από ό,τι στην επιστήμη.

Επίσης στο Imperial College London απέκτησε το διδακτορικό του δίπλωμα στα Μαθηματικά ο Dan Snaith, γνωστότερος ως Richard Manitoba στους The Dictators, αλλά και ως Caribou και Daphni. Ο πολυτάλαντος David Grubbs, που υπήρξε μέλος των Squirrel Bait, Bastro και Gastr del Sol, πήρε το πρώτο του πτυχίο από το Georgetown University, ένα Master of Arts από το University of Chicago το1991 και διδακτορικό στην Αγγλική Φιλολογία από το ίδιο πανεπιστήμιο το 2005. Είναι διακεκριμένος καθηγητής στη Μουσική στο Brooklyn College και στο Graduate Center, CUNY, με ειδίκευση στις καλές τέχνες, την πειραματική μουσική και τη δημιουργική γραφή.

Οι λοιπές Η.Π.Α.

Το University of Pennsylvania μπορεί να καυχάται που έχει ανάμεσα στους αποφοίτους του τον Tom Rapp. Έναν εξαιρετικό μουσικό που έφτιαξε τους Pearls Before Swine, αλλά και ιδεολόγο της κοινωνικής δικαιοσύνης, για την οποία αγωνίστηκε ως δικηγόρος με εξειδίκευση σε ζητήματα που αφορούν τα ανθρώπινα δικαιώματα, μη σταματώντας να διαλαλεί ότι η αγάπη είναι ζωντανή. Ο Sterling Morrison υπήρξε συμφοιτητής με τον Lou Reed στο Syracuse University, New York, αλλά λόγω της εμπλοκής του στους The Velvet Underground ανέστειλε προσωρινά τις σπουδές του. Λίγα χρόνια όμως μετά τη διάλυσή τους κάθισε για τα καλά στα έδρανα, με αποτέλεσμα να αποκτήσει το 1986 από το University of Texas, Austin διδακτορικό τίτλο στη Μεσαιωνική Λογοτεχνία με αντικείμενο μελέτης τα τέσσερα υπογεγραμμένα ποιήματα του Cynewulf. Ομολογουμένως, έχει πλάκα να έχεις ως επίθετο το Bishop και να παίζεις σε μια thrash metal “shock rock” μπάντα, που αρέσκεται να εστιάζει τη σάτιρά της σε βίαιο, σεξιστικό και scatological χιούμορ. Στην πράξη όμως, αν λέγεσαι Michael (ή Blöthar the Berserker) και παίζεις στους Gwar, δεν είναι καθόλου ασυμβίβαστο να έχεις PhD στη Μουσική από το University of Virginia. Άλλη μια ιστορία που ξεκίνησε από το University of California ήταν αυτή του Karl Precoda, ο οποίος διάβασε πρώτος την αγγελία του Steve Wynn και έφτιαξε μαζί του το 1981 τους The Dream Syndicate. Η θέλησή του όμως για να γίνει σεναριογράφος υπερίσχυσε της αγάπης του για τη μουσική, με αποτέλεσμα να αφήσει τη μπάντα το 1984 και να πάει αρχικά στο Humbolt University για να λάβει μεταπτυχιακό τίτλο και ακολούθως στο University of Virginia για να πάρει το PhD του στην Κινηματογραφία, με εργασία πάνω στη Βιομηχανία της Κουλτούρας και τη Δραματολογία.

Ο Don Anderson ταυτόχρονα έπαιζε extreme metal στους Agalloch, ενώ πέντε χρόνια πριν αυτοί διαλυθούν, δηλαδή το 2011, ονομάστηκε διδάκτορας Αγγλικής Φιλολογίας στο University of Washington, Seattle όπου διδάσκει μέχρι σήμερα. Στο ίδιο πανεπιστήμιο πήρε το διδακτορικό του στην Εθνομουσικολογία και ο Steven Friedson των The Kingsmen, ο οποίος είναι πλέον συγγραφέας και διακεκριμένος καθηγητής / ερευνητής του τομέα Μουσικής και Ανθρωπολογίας, όπως και επικεφαλής του προγράμματος Εθνομουσικολογίας στο University of North Texas. Ο David Lowery δεν τα πήγαινε καθόλου άσχημα με τους Camper Van Beethoven και τους Cracker, αλλά αποδείχτηκε ότι ήταν προορισμένος για να γίνει εκπαιδευτικός. Γι’ αυτό απέκτησε το EdD του στην Εκπαίδευση από το University of Georgia το 2018, όπου πλέον εργάζεται ως Λέκτορας. Έχοντας πατέρα ακαδημαϊκό, θέλοντας και μη, αποκτάς παραστάσεις που θα σε βάλουν σε δεύτερες σκέψεις σχετικά με την ενδεχόμενη μουσική καριέρα που έχεις επιλέξει να ακολουθήσεις. Έτσι και ο… ακόμα αναποφάσιστος Robert Schneider που εξακολουθεί (τυπικά τουλάχιστον) να είναι η ψυχή των The Apples in Stereo, ενώ παράλληλα τρέφει το πάθος του για τα Μαθηματικά, που του διδάσκουν πώς να γράφει πειραματική μουσική, παίρνοντας το PhD του από το Emory University, Atlanta. Τα μαθηματικά συγκίνησαν και τον παρ’ ολίγο μπασκετμπολίστα Art Garfunkel που πήρε ΜΑ το 1967 από το Teachers College, Columbia University, αν και δύο χρόνια νωρίτερα το πτυχίο του ήταν στην Ιστορία της Τέχνης. Το διδακτορικό όμως που είχε ξεκινήσει να εκπονεί συνέπεσε με την επιτυχία των Simon & Garfunkel, με αποτέλεσμα να το εγκαταλείψει σύντομα.

Τα λοιπά του Ηνωμένου Βασιλείου

Μετά από σημαντική καριέρα με τους Yes και τους King Crimson, ο Bill Bruford to 2009 ανακοίνωσε την απόσυρσή του ως επαγγελματία ντράμερ και επτά χρόνια αργότερα πήρε PhD στη Μουσική από το University of Surrey. Την ίδια χρονιά πήρε τη 16η θέση στη λίστα του Rolling Stone με τους εκατό σημαντικότερους ντράμερ όλων των εποχών. Ο κιθαρίστας των Glasvegas Robert Allan από το 2023 εργάζεται ως αναπληρωτής λέκτορας στο University of the West of Scotland και είναι διδακτορικός ερευνητής από το 2019 στο University of Glasgow. Στη μπασίστρια και βιολονίστρια Rose Simpson, που ξεχώρισε με τους The Incredible String Band, απονεμήθηκε ο τιμητικός τίτλος Lady Mayoress του Aberystwyth όπου κατοικούσε και είχε πάρει PhD στη Γερμανική Λογοτεχνία από το Aberystwyth University, Wales, για τη μελέτη της στις συγγραφείς Ina Seidel και Vicki Baum, ενώ το 2014 της απονεμήθηκε το βραβείο της χρονιάς για τον καθηγητή μεταπτυχιακών τμημάτων.

Οι εσχατιές του ακαδημαϊκού κόσμου

Η Νορβηγίδα Runhild Gammelsæter (a.k.a. Ozma) μπορεί να πήγε στα δεκαεφτά της στις Η.Π.Α. με πρόγραμμα ανταλλαγής φοιτητών, αλλά δεν ξέχασε τις extreme black metal καταβολές της. Πρόσφερε λοιπόν τα growl vocals της στους death-doomers Thorr’s Hammer και στους drone-doomers Khylst και ύστερα τους παράτησε για να πάρει το διδακτορικό της από το University of Oslo στη Μοριακή Φυσιολογία. Σήμερα εργάζεται σε εταιρεία βιοτεχνολογίας, όντας μέλος του διοικητικού συμβουλίου της. Αν και την Ιαπωνία δεν τη λες και κοντά στη Νορβηγία, δεν αποκλείεται η Dr. Mikannibal να συνάντησε την Runhild όταν έπαιξε στο Inferno Metal Festival στο Oslo με τους progressing black metalists Sigh. Η ίδια ανέκαθεν θεωρούσε τον εαυτό της ως σύμβολο του σεξ και φρόντιζε να το αποδεικνύει, ακόμα και όταν έπαιζε ζωντανά έγκυος ούσα. Παράλληλα όμως είναι δόκτωρ (εξ ου και το Dr.) ως κάτοχος διδακτορικού στη Φυσική από το University of Tokyo, αλλά και αναπληρώτρια καθηγήτρια πανεπιστημίου. Οι δύο παραπάνω κυρίες πιθανόν να γνώρισαν στο ίδιο κατηχητικό σχολείο τον Wagner Antichrist Lamounier, ο οποίος έγινε περισσότερο γνωστός ως τραγουδιστής των Sepultura, παρά ως ιδρυτής των Sarcófago ή κάτοχος PhD στα Οικονομικά από το Federal University of Viçosa.

Ο κιθαρίστας Sam Vallen καλά κρατεί τα σκήπτρα του αποκεντρωμένου progressive metal με τους Caligula’s Horse, ενώ παράλληλα παραδίδει μαθήματα στο Queensland Conservatorium, Griffith University, Brisbane City, όπου το 2020 πήρε το διδακτορικό του στη Μουσική με την εργασία του πάνω στο progressive rock και τη θέση που καταλαμβάνει στα προοδευτικά μουσικά στυλ. Αν εκεί κάτω στο Conservatorium διάβαζαν λιγάκι Mic.gr, είμαι σίγουρος ότι θα αγχώνονταν για να αναβαθμίσουν τάχιστα το επίπεδο των σπουδών τους. Ο Graeme Downes έβαλε κι αυτός το λιθαράκι του με τους The Verlaines για τη διαμόρφωση του Dunedin sound (Chills, Clean, Tall Dwarfs, Straitjacket Fits), ενώ παράλληλα σπούδαζε στο University of Otago, στο οποίο το 1993 ανακηρύχθηκε διδάκτορας στη Μουσική με εργασία για τη μουσική του Mahler και των προγενέστερών του συνθετών συμφωνικής μουσικής, ενώ διδάσκει ως λέκτορας Μουσικολογία και Σύνθεση.   

Επιμύθιον ή Rockers in Law

Ζώντας σε μια χώρα όπου οι νομικές σχολές ξεφυτρώνουν σαν τα μανιτάρια μετά από καταρρακτώδη βροχή, για να καλύψουν το χαοτικό κενό της… έλλειψης δικηγόρων, κρίνεται σκόπιμη μια πολύ σύντομη αναφορά σε μουσικούς που ξεκίνησαν ή και ολοκλήρωσαν τις νομικές σπουδές τους. Στην προκειμένη περίπτωση το all-star σεξτέτο θα μπορούσε να συμπληρωθεί από κλασικούς συνθέτες. Κοινό στοιχείο μεταξύ των Pyotr Ilyich Tchaikovsky (Imperial School of Jurisprudence in St. Petersburg), Igor Stravinsky (University of St. Petersburg), Robert Schumann (University of Leipzig), Georg Philipp Telemann (University of Leipzig), Jean Sibelius (University of Helsinki) και George Frideric Handel (University of Halle) είναι το ότι όλοι εγκατέλειψαν τις σπουδές τους πριν τη λήψη πτυχίου, για να ακολουθήσουν καριέρα στη μουσική. Και, προφανώς, εκ των υστέρων δικαιώθηκαν. Για να επιστρέψουμε όμως στο χώρο της ηλεκτρικής μουσικής, χρησιμοποιούμε ως γέφυρα τον Andrea Bocelli (University of Pisa), ο οποίος άσκησε τη δικηγορία για ένα χρόνο, μέχρι να ενδώσει στα κελεύσματα της καρδιάς του.   

Δε θα μπορούσα να μην ξεκινήσω από τον Tom Rapp (University of Pennsylvania), για τον οποίο έχει ήδη γίνει μνεία. Απλώς να γράψω ότι συνήθιζε να σπάζει τα στεγανά των αγορεύσεων και τα εμπλούτιζε με αγάπη και ανθρωπιά. Κλασικό παράδειγμα αποτελούν όσα υποστήριξε για πελάτη του που είχε απολυθεί από τη δουλειά του, επειδή έπασχε από AIDS: «Σε μια πολιτισμένη κοινότητα, είναι ασυγχώρητο να εγκαταλείπεις τους ασθενείς και να τους αφήνεις να πεθάνουν». Ο Ray Manzarek, έχοντας ήδη λάβει πτυχίο στα οικονομικά, ξεκίνησε νομικές σπουδές (University of California, Los Angeles), τις οποίες όμως δεν ολοκλήρωσε διότι συνάντησε τον Jim Morrison και έφτιαξαν τους The Doors. Η Jackie Fox (Harvard University) έχει ήδη προαναφερθεί, ενώ ο Paul Simon (Brooklyn College) των θρυλικών Simon & Garfunkel τα παράτησε σχετικά νωρίς, σε αντίθεση με τον Robert Quine (Washington University) που ορκίστηκε, αλλά προτίμησε να παίζει κιθάρα με τον Lou Read, τον Brian Eno και πολλά άλλα κορυφαία ονόματα. Ο David Fenton (Trinity College) στηρίχτηκε πάνω στον πατέρα του Paul Weller και στον Bruce Foxton των The Jam για να ακολουθήσει τη μουσική πλευρά της καρδιάς του με τους The Vapors, αλλά σύντομα αφιερώθηκε αποκλειστικά στη δικηγορία. Ο Peter Garrett (University of New South Wales) υπήρξε το ίδιο επιτυχημένα νομικός, πολιτικός και τραγουδιστής των Midnight Oil, ενώ ο συνάδελφος σε όλα τα παραπάνω Dave Rowntree (BPP University) των Blur είναι ο πιο μάχιμος εν ζωή δικηγόρος με μουσικό παρελθόν.