Τραγούδι ...δίχως όνομα

Μεταπολίτευση, επάνοδος της δημοκρατίας, ένταξη στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Η Ελλάδα μπαίνει σε όλους τους τομείς σε κανάλια οργασμού και δημιουργίας, αρχίζει να λειτουργεί πλέον πολυπολιτισμικά και πληθωρικά και στον τομέα της μουσικής. Περισσότεροι ερασιτεχνικοί σταθμοί από τα «παλιά» βραχέα στην νέα τεχνολογία των FM, εμφάνιση των πρώτων ελληνικών παμπ, ντισκοτέκ, μοντέρνες μουσικές εκπομπές στην τηλεόραση, νέα μουσικά περιοδικά, διείσδυση της μοντέρνας μουσικής και στο τελευταίο σπίτι. Η νεολαία περνά από το ελαφρολαϊκό στο πολιτικό τραγούδι, στο ρεμπέτικο, στην ελληνική ποπ, στην ντίσκο και στο ροκ. Όλα μαζί και χωριστά, γονείς και παιδιά, δάσκαλοι και μαθητές, ειδικοί και ανίδεοι, ροκάδες και «καρεκλάδες». Όλοι πλέον αγοράζουν δίσκους, πικάπ, κασέτες κασετόφωνα, αργότερα walkman, video, αφίσες στα δωμάτια και ατέλειωτες συζητήσεις γύρω απ’ τη μουσική. Γρήγορα το ροκ γίνεται επιδημία, είδος για «ψαγμένους», σοσιαλιστικό προϊόν, ρίχνει τα στεγανά στα αυτιά και των πιο συντηρητικών ακροατών. Οι ακροατές του ραδιοφώνου, οι χορευτές των ντισκοτέκ, τα «φρικιά» της πλατείας, οι μοντέρνες νοικοκυρές, τα ερωτευμένα ζευγαράκια των πάρκων, οι φοιτητές των αμφιθεάτρων, όλοι έχουν αγαπημένα τραγούδια. Πολλά από τα τραγούδια μετά το ‘70 γίνονται γνωστά στην Ελλάδα, κάποια μόνο στην Ελλάδα, κάποια λες και έχουν γραφτεί μόνο για τους Έλληνες, «περίεργα» τραγούδια σιγοτραγουδιούνται απ’ όλους. Ποιοι είναι όμως οι τραγουδιστές, ποια τα συγκροτήματα, ποιοι πραγματικά λένε αυτές τις «επιτυχίες» που όλοι ξέρουν αλλά κατά λοξοδρόμηση της μνήμης οι συντελεστές μας ξεφεύγουν;

Ας δούμε μαζί κάποιες από τις παράξενες και «άγνωστες» αγάπες της Ελληνικής νεολαίας και όχι μόνο, για μια σειρά από τραγούδια.

1. FOREIGNER – DOUBLE VISION (7” ATLANTIC –45.314)-US 1978

Δεν υπήρχε ντισκοτέκ και DJ με ροκ ενδιαφέροντα που σεβόταν τον εαυτό του και το πρόγραμμα του, που να μην ξεσηκώσει τον κόσμο με τον εν λόγω τραγούδι. Supergroup του ροκ, έγινε αρχικά γνωστό στην Ελλάδα με αυτό το τραγούδι, πριν προχωρήσει σε παγκόσμιες επιτυχίες με τα Urgent, Waiting for a girl like you και I want to know what love is, για τα οποία πλέον και απαίδευτα αυτιά έλεγαν με ευκολία ότι αυτό που άκουγαν ήταν Foreigner. Η πρώτη αγάπη του κοινού όμως είχε ως τίτλο μόνο δυο λέξεις –Double Vision.

 

2. JETHRO TULL – LOCOMOTIVE BREATH (7” CHRYSALIS -61.55011)-UK 1976

Κορυφαίο συγκρότημα του ροκ που έγινε αρχικά γνωστό με το “Locomotive Breath” ανεβάζοντας στην πίστα κάθε «βαφτισμένο» και οργισμένο Έλληνα ρόκερ με καμπάνα παντελόνι. Τραγούδι με φοβερές εναλλαγές στον ρυθμό, την ένταση και το στυλ. Ο Ian Anderson έγινε το πιο γνωστό-άγνωστο φλάουτο που πέρασε ποτέ από την Ελλάδα. Στην δεκαετία του ’80 έγιναν πλέον γνωστοί με το “Steel Monkey” αλλά αυτό ήταν ένα άλλο κομμάτι από ένα μάλλον «άλλο» συγκρότημα.

 

3. CITY – AM FENSTER – (7” CNR 144.626 NR.) –WG 1978

Αυτό και αν ήταν ανεπάντεχη επιτυχία, πρώτα για τους ίδιους τους City. Παίζοντας στο βιολί μια παραλλαγή ενός βουλγαρικού παραδοσιακού σκοπού με μοντέρνο τρόπο και προβάροντας ο τραγουδιστής κάποιους ανερμάτιστους στίχους μίας γερμανίδας ποιήτριας το συγκρότημα με βάση την τότε Ανατολική Γερμανία δεν θα είχε καμιά απολύτως τύχη αν ο δίσκος δεν έπεφτε στα χέρια Έλληνα μετανάστη Dj. Παίζοντας το στο Ελληνικό ραδιόφωνο μέρα-νύχτα, η μελωδική γραμμή του βιολιού και οι πομπώδεις ακαταλαβίστικοι στίχοι του, που θύμιζαν διαταραγμένο Μάνο Χατζηδάκι στα καλλίτερα του, το έκαναν πανελλήνια γνωστό. Συγκρότημα της μιας επιτυχίας με απρόσωπη στάση, ευτύχισαν να κάνουν και συναυλίες εκείνη την εποχή εκτός Γερμανίας μόνο στην Ελλάδα. Τα εγγόνια τους θα έχουν να το λένε.

 

4. KING CRIMSON – EPITAPH – (7” ISLAND WIP.6274) –UK 1976

Το Epitaph των King Crimson αναδέχθηκε στο απόλυτο διανοούμενο μπλουζ (Σ.τ.Α: κατά την ελληνική τότε ερμηνεία, καμία σχέση με τα πραγματικά blues) για τα ερωτοχτυπημένα νεαρά ζευγάρια των πάρτι στην Ελλάδα. Διασκευάστηκε ομολογουμένως πετυχημένα στα ελληνικά, κρατώντας περιέργως τους αυθεντικούς στίχους. Βέβαια ποιο γκρουπ βρισκόταν πίσω από το κομμάτι που χόρευε ή άκουγε το ζευγάρι, αυτό αφηνόταν στην φαντασία του εκφωνητή. Για τους επαρχιακούς ραδιοπειρατές Dj οι οποίοι έπαιζαν το τραγούδι από τον δίσκο ήταν… ο «γνωστός» King Crimson!! Προφανώς κατά το ...King Diamond. Στην ετέρα περίπτωση που το κομμάτι παιζόταν από κασέτα, τότε απλώς ήταν το Epitaph. Βέβαια κανέναν δεν πείραζε ότι το κομμάτι λεγόταν Επιτάφιος. Ψιλά γράμματα, άλλωστε εμείς οι Έλληνες είμαστε διαχρονικοί λάτρεις της τραγωδίας.

 

5. ESPERANTO – LAST TANGO – (AM – AMLS.68294) – UK 1975

Μια ακόμα περίπτωση City. Μόνο που οι progressive Esperanto έγιναν γνωστοί στην Ελλάδα επίσης ραδιοφωνικά, μια δεκαετία αφότου είχαν διαλυθεί, αφού ο τρίτος και τελευταίος δίσκος τους και μοναδικός που κυκλοφόρησε στη Ελλάδα, είδε τα ράφια των δισκοπωλείων στα μέσα της δεκαετίας του ’80. Το τελευταίο κομμάτι του δίσκου, Last Tango, το τελευταίο ταγκό, είχε όλη την ηδυπάθεια, τον ρυθμό και τον μουσικό στόμφο για να γίνει το ταγκό …δίχως όνομα.

 

6. 10cc – I’M NOT IN LOVE – ( 7” MERCURY 6008.014) –UK 1975

Δεν μπορεί να λες περιπαθώς μέχρι λυγμού –Δεν είμαι ερωτευμένος – και το όνομα του γκρουπ να είναι το ασυνάρτητο 10cc (Τέν σί σί). Πώς διαβάζεις στην Ελλάδα το όνομα του γκρουπ, ποιος το καταλαβαίνει; Τι σημαίνει, είναι αυτό το όνομα του γκρουπ; Πολλά και άλλα τέτοια φαίνεται να μην απασχολούσαν κανένα και το τραγούδι πέρασε σαν ένα από τα πιο ερωτικά τραγούδια των ερτζιανών, μια εγγυημένη επιλογή, με εξασφαλισμένα ικανοποιημένους ακροατές.

 

7. STORIES – DARLING – (7” KAMA SUTRA KA.566) –US 1972

Αν και το αμερικάνικο συγκρότημα των Stories δεν έκανε μεγάλη καριέρα στην χώρα του ή στην Ευρώπη (Σ.τ.Α.: έχοντας πάντως μια μεγάλη επιτυχία σαν τη διασκευή στο "Brother Louie"), το τραγούδι αυτό ανέβηκε μόνο μέχρι το Νο.111 του αμερικάνικου Billboard, ξανά ο δαιμόνιος Έλληνας Dj έκανε το θαύμα του. Κάποιος αερο-ωθούμενος νέος των FM ήθελε μάλλον να αφιερώσει κάποιο τραγούδι στη μαμά του και ξέθαψε από την στοίβα το Darling την δεκαετία του ’90, 20 χρόνια περίπου μετά την επίσημη κυκλοφορία του. Το 1972 σίγουρα δεν συγκίνησε τις αμερικανίδες μεσοαστές – όχι ότι αυτό είναι μέτρο για μας – αλλά στο ελληνικό ραδιόφωνο γνωρίζει δόξες μέχρι και σήμερα.

 

8. DILLINGER – COKANE IN MY BRAIN – (7” ISLAND 11412 ) -1976

Ο Dillinger, διάσημος και μυθικός κακοποιός της νεώτερης αμερικάνικης ιστορίας στα τέλη του ’70, θα μεταμφιεζόταν από κατά κόσμον (Lester Bullock) στην Τζαμάικα, σε ρέγγε Dillinger και θα έκανε επιτυχία και στην Ευρώπη το Cokane in my brain, συναγωνιζόμενος στα deck και τις πίστες το άλλο Cocaine με τον Eric Clapton ή το αυθεντικό με τον J.J. Cale . Προσέξτε εδώ ειδοποιό διαφορά: Cokane και όχι Cocaine. Κοκαΐνη παιδί μου και ότι να 'ναι αρκεί όπως λέει και το τραγούδι "cokane running around my brain". Αν προσέξετε …νηφάλιοι το τραγούδι, το 1976 θα μπορούσε κάλλιστα να είναι το πρώτο reggae-rap κομμάτι, πολύ πριν το Rappers Delight. Τίποτα από τα παραπάνω δεν εμπόδισε τους ανοιχτόμυαλους Έλληνες να το κάνουν μεγάλη επιτυχία.

 

9. LOU REED – WALK ON THE WILD SIDE – (7” RCA-VICTOR 41081) -1972

Ως ανοιχτόμυαλοι όμως ακροατές, η παράξενη αγάπη της νεολαίας για το ροκ έφτανε να εξερευνήσει με «τουριστικά» ομολογουμένως αγγλικά την μακρινή εκείνη εποχή του ΄70 και ’80 και τις πιο στρυφνές μουσικές και στιχουργικές μελωδίες. Χωρίς να γνωρίζουμε την προϊστορία του Lou Reed, τους Velvet, τον John Cale και όλους τους άλλους συντελεστές μιας εκρηκτικής εποχής, κάναμε επιτυχία μονομιάς, σε σπίτια, ντισκοτέκ και ραδιόφωνο και τις δυο πλευρές του single. Μόνο που εμείς παίζαμε τα τραγούδια από το album “Transformer” και οι εξειδικευμένοι Dj σημείωναν με στυλό δίπλα στα τραγούδια -για να θυμούνται και οι ίδιοι- άκρως σημαντικές πληροφορίες για τα κομμάτια, όπως – γρήγορο, αργό, ροκ ή μπλουζ – ή οποιονδήποτε άλλο ευφάνταστο όρο κατασκεύαζε στον μυαλό του ο λεξιπλάστης Dj.

 

10. AVERAGE WHITE BAND – PICK UP THE PIECES – ( 7” ATLANTIC K.10559) -1977

Οι Average White Band ήταν ένα καταπληκτικό πολυμελές συγκρότημα της λευκής soul-funk-disco σκηνής της …Σκωτίας, ξεκινώντας τη δεκαετία του ’70 από την Μεγάλη Βρετανία χωρίς καμία επιτυχία μέχρι που με παρότρυνση του μάνατζερ, το Pick up the pieces κυκλοφορεί στην Αμερικάνικη αγορά, γίνεται τεράστια επιτυχία και αμέσως Νο.1, πουλώντας σαν φρέσκο κουλούρι εκατομμύρια δίσκους. Συμπέρασμα, ουδείς προφήτης στον τόπο του. Ευρηματικές μελωδίες, παιχνιδιάρικα σόλα, μαύροι ρυθμοί με lounge υπόστρωμα, πολύχρωμα φαντεζί ρούχα – το είχε δει από μακριά το ρεύμα ο Φλωρινιώτης να 'ρχεται και είχε φωνάξει ράφτη – και το Pick up the pieces γίνεται το απόλυτο ορχηστρικό συμπλήρωμα κάθε προγράμματος που σέβεται τον εαυτό του και θέλει να διασκεδάσει και ν’ ανεβάσει στην πίστα κάθε ηλικία και κοινωνική τάξη. Ποιος μπορεί και θέλει μετά απ’ όλα αυτά να θυμηθεί ένα τόσο δύσκολο όνομα και ένα εξίσου δύσκολο όνομα κομματιού. Κανείς, απλά απολαύστε!

 

11. PAUL McCARTNEY & WINGS – BAND ON THE RUN – (7” APPLE 006.05635) - 1974

Στην Ελλάδα όπως και σ’ όλο τον κόσμο, οι Beatles ήταν ένα ηχηρό καλλιτεχνικό αλλά και εισπρακτικό όνομα, αλλά ο Paul McCartney;  Από τις αρχές του ’70 μέχρι και σήμερα δεν έχει σταματήσει να κάνει επιτυχίες, συναυλίες και δίσκους, αλλά στην Ελλάδα ο χρόνος έχει σταματήσει στο 1974 και στο Band on the run αλλά και στο αγέραστο Let me roll it. Το Band on the run ως δίσκος αποτελεί για πολλούς και τον καλλίτερό του. Είμαι περίεργος ποιος θα ζητούσε το συγκεκριμένο κομμάτι και όχι κάποιο των Beatles αν αποφάσιζε στο μέλλον μια συναυλία στην Ελλάδα. Οι Wings ήταν ένα σχήμα χωρίς χαρακτήρα και πορεία στον μαγικό κόσμο της μουσικής στην Ελλάδα. Όταν η μαθητιώσα νεολαία πήγαινε στο δισκάδικο της γειτονιάς και ζητούσε 60΄ κασέτα Maxell επιλογής έλεγε, βάλε μέσα Because the night, Smoke on the water, Black magic woman, Band on the run κ.ο.κ.

 

11. CHICAGO – STAY THE NIGHT – (7” WB 729306) -1984

Στην δεκαετία του ΄80 όλα τα δεδομένα ανατράπηκαν. Στην πολιτική ήρθε το ΠΑΣΟΚ και μαζί ήρθαν το video club, η έγχρωμη τηλεόραση, το Rock in Athens στο Καλλιμάρμαρο, το arena-rock και το hair-metal. Συγκροτήματα όπως οι RΕΟ Speedwagon, Styx, Toto, Boston, Journey σάρωναν τα ερτζιανά και τις πωλήσεις με καρμπόν συνθέσεις-εκτελέσεις. Οι Chicago, αν και έρχονταν από τη δεκαετία του ’60, έπρεπε να περιμένουν αυτή την δεκαετία για να κάνουν αλυσίδα επιτυχιών. To Stay the night είχε όλα τα προσόντα του ήχου, του στίχου, του ανάλογου video της πομπώδους παραγωγής για να γίνει το απόλυτο χιτ του απρόσωπου, ποιος λέει αυτή την κομματάρα ρε φίλε;

 

12. RICHARD MARX – HOLD ON TO THE NIGHT – (7” EMI MT.89) -1988

Ο Richard Marx αποτελεί και για την Αμερική ένα φαινόμενο. Αφού αρχικά τον αγνόησαν οι πάντες, όταν ξαφνικά άρχισε να κάνει τρελή επιτυχία από μόνος του, όλοι – ως συνήθως γίνεται σ’ αυτές τις περιπτώσεις – άρχισαν να τρέχουν από κοντά του. Στην χώρα μας και εμείς τρέξαμε και συντρέξαμαν και χορέψαμαν και παθιαστήκαμαν αλλά κάπου ξεχαστήκαμαν. Στο δρόμο χάσαμε το όνομα. Να ήταν εύηχο σαν το Τερλέγκας και το Καφάσης να το θυμηθούμε, αλλά ποιος είναι αυτός ο Marx, κανένας μακρυμάλλης παλιοκομμουνιστής με γιλέκο και κονκάρδες, ας μείνουμε λοιπόν στα τραγούδια Hold on to the night, Right here waiting, Hazard ,κλπ κλπ.

 

13.STARSHIP – NOTHING’S GONNA STOP US NOW – (7” GRUNT 5109.7) -1987

Την κριτική, ταυτόχρονα με την κατάντια ενός εκ των κορυφαίων κάποτε γκρουπ μιας ολόκληρης γενιάς, εποχής και μουσικής πρωτοπορίας αποφάσισε να την κάνει γι’ αυτούς στο πίσω μέρος του single η εταιρεία τους. Οι απρόσωποι, άχρωμοι Starship επί το συντομότερο πλέον, μετά από δύο δεκαετίες από το ξεκίνημα τους, αφού φωτογραφίζονται στο εξώφυλλο ως lifestyle ελαιοχρωματιστές των επαύλεων του Beverly Hills και αφού όπως λένε και στον τίτλο –Τίποτα δεν μας σταματά – αποφάσισαν να βάψουν με τα ίδια μουσικά χρώματα και τις υπόλοιπες πολυκατοικίες απανταχού των Μεγαλοπόλεων σ΄ όλα τα πέρατα και τα τέρατα του κόσμου. Αποστολή εξετελέσθη δια παντός.

 

14. TERRY HALL – FOREVER J – (7” ANXIOUS –ANX.1024) -1994

Όσο ο Terry Hall ήταν στους Specials, ήταν ενταγμένος στην σπουδαία σκηνή της Two-Tone η οποία αναβίωσε το κίνημα της Ska – Reggae στη Μεγάλη Βρετανία στα τέλη της δεκαετίας του ’70 με Madness, Selecter, The Beat, Special AKA και πολλούς άλλους. Η σκηνή και η κίνηση που βοήθησε τους μαύρους στη Βρετανία να βγουν από τα γκέτο και ν’ αποκτήσουν κοινωνική ταυτότητα και μας ν’ ακούσουμε ξανά σπουδαία μουσική, με νόημα, ρυθμικό νεύρο και χωρίς κοινωνικές και άλλες προκαταλήψεις. Στην προσωπική του καριέρα έβγαλε ευαίσθητες μελωδίες και ήχους που δεν θύμιζαν καθόλου τον παλιό του εαυτό. Το Forever J έγινε αμέσως μεγάλη επιτυχία αλλά το όνομά του χάθηκε πίσω από το βλέμμα του στο εξώφυλλο.

 

15. REAMONN - SUPERGIRL – (7” VIRGIN 7243) –WG 2000

Τελευταία μελωδική καραμέλα που λιώνει μέσα σε σούπερ-μάρκετ, κινηματογράφους, coffee-shops, πολυκαταστήματα, μοντέρνα κουρεία, lounge-bars, ιατρεία πλαστικής χειρουργικής, ταξί και ότι άλλο μέσο, το αισθησιακό πρώτο μουσικό πόνημα των Γερμανών Reamonn. Ο Ευρωπαϊκός σύνδεσμος των μεταμοντέρνων Dj το ανακάλυψε και το έκανε αμέσως επιτυχία στην Κεντρική Ευρώπη, ήταν θέμα ημερών να το ανακαλύψει και ο τελευταίος Έλληνας κάτοικος. Ποιος δεν έμαθε να το τραγουδά ….I’m a supergirl ….έως εκεί.